Informatie over diagnosen/classificaties

Er is op internet veel informatie te vinden over diagnosen.

 

Aanbevolen websites zijn bijvoorbeeld:

http://www.psychischegezondheid.nl/

http://www.trimbos.nl/

http://www.nieuwezijds.nl/page.php?id=9

 

DSM-5 Classificatie: Wat is een psychische stoornis?

Een psychische stoornis is een syndroom, gekenmerkt door klinisch significante symptomen op het gebied van de cognitieve functies, de emotieregulatie of het gedrag van een persoon, dat een uiting is van een disfunctie in de psychologische, biologische, of

ontwikkelingsprocessen die ten grondslag liggen aan het psychische functioneren. Psychische stoornissen gaan gewoonlijk gepaard met significante lijdensdruk of beperkingen in het functioneren op sociaal of beroepsmatig gebied of bij andere belangrijke bezigheden. Een reactie op een veelvoorkomende stressfactor of een verlies, bijvoorbeeld het overlijden van een dierbare, die te verwachten valt en cultureel wordt geaccepteerd, is geen psychische stoornis. Sociaal deviant gedrag (politiek, religieus of seksueel bijvoorbeeld) en conflicten die zich vooral afspelen tussen een individu en de maatschappij zijn geen psychische stoornissen, tenzij de deviantie of het conflict het gevolg is van disfunctioneren van het individu, zoals in het voorgaande wordt beschreven.

 

Hieronder zijn enkele veel voorkomende diagnosen uitgelicht.

 

Depressie

Een depressie is een stemmingstoornis. Dit betekent in de meeste gevallen dat de gemoedstoestand of emotie van iemand verstoord is, of niet past bij de situatie waarin iemand zich bevindt. De sombere stemming heeft soms verstrekkende gevolgen voor het algemeen dagelijks functioneren.

 

Kenmerken
Wanneer iemand minimaal twee weken achter elkaar zich (bijna) iedere dag somber of down voelt en vrijwel geen interesse meer heeft in de dingen die hij of zij normaal gesproken leuk vindt, kan er sprake zijn van een depressieve stoornis. Vaak hebben deze mensen ook last van andere klachten. Voorbeelden hiervan zijn:

– Afname of toename van eetlust/gewicht

– Slaapproblemen

– Futloosheid

– Verlies met energie

– Schuldgevoelens

– Gevoelens van waardeloosheid

– Concentratieproblemen

– Prikkelbaarheid

– Rusteloosheid

– Gedachten aan de dood

 

Er zijn verschillende psychologische of psychotherapeutische behandelingen mogelijk. Wanneer er sprake is van ernstige of chronische stemmingsproblemen wordt vaak gebruik gemaakt van een combinatie van medicatie en psychologische/ psychotherapeutische behandeling. 

 

Rouw

Soms zijn er depressieve of andere klachten die samenhangen met niet verwerkte verlieservaringen. Zie ook de brochure http://josdekeijser.nl/wp-content/uploads/2013/06/brochure-rouw-en-rouwtherapie.pdf

 

Angst

Iedereen is wel eens bang. Angst is een natuurlijk verschijnsel: de lichamelijke reactie bij angst zorgt ervoor dat het lichaam in een staat van paraatheid wordt gebracht om te kunnen reageren op dreigend gevaar. Een mechanisme om te overleven dus. Soms kan de angst echter buitensporig worden. Een situatie die door velen als normaal wordt geïnterpreteerd, kan voor sommigen als angstig worden ervaren.

 

Als dergelijke angsten het dagelijks functioneren gaan beperken en het leven in sterke mate gaan bepalen, kan er gesproken worden van een angststoornis. Hiervan zijn verschillende typen, zoals fobieën, paniekstoornis, gegeneralsieerde angststoornis, obsessief-compulsieve stoornis (dwangstoornis) en angststoornis door een somatische aandoening. Ook PTSS is een angststoornis.

 

PTSS

Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) is een benaming van verschillende klachten die iemand kan hebben na het meemaken van een een zeer schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Gewoonlijk gaan de negatieve psychische gevolgen van zulke gebeurtenissen vanzelf weg, maar niet altijd en dan kan het een PTSS worden.

 

Kenmerken
Er is sprake van PTSS als iemand na een ingrijpende gebeurtenis last krijgt van angsten, concentratieproblemen, slecht slapen, nachtmerries, herbelevingen, prikkelbaar gedrag en/of gevoelens van hulpeloosheid. Het lukt niet om deze gebeurtenis achter je te laten en je wordt er nog dagelijks mee geconfronteerd, al probeer je er niet an te denken.

PTSS kan ontstaan na een eenmalige gebeurtenis of na een langdurige of herhaalde blootstelling aan schokkende gebeurtenissen.

 

Burnout

Deze aandoening heeft in het diagnostisch classificerend handboek geen diagnose die hiermee precies overeenkomt. De klachten kunnen wel passen bij de kenmerken van depressie en/of somatoforme stoornis.

 

Burn-out is een term voor het gevoel dat ontstaat wanneer de draagkracht langdurig overschreden wordt. Men voelt zich opgebrand en kan geen energie of motivatie meer opbrengen voor het werk. Andere verschijnselen zijn cynisme en een verminderd vertrouwen in de persoonlijke bekwaamheid. Een burn-out vertoont veel overeenkomsten met depressie. We spreken van een burn-out wanneer de oorzaak van de klachten werkgerelateerd zijn.

 

Mensen die een hoog streefniveau hebben, perfectionistisch zijn of gewend zijn zichzelf opzij te zetten voor anderen lopen een groter risico op een burn-out. Daarnaast is in bepaalde beroepsgroepen vaak sprake van een hoge werkdruk, zoals bijvoorbeeld in de gezondheidszorg of het onderwijs.

 

Kenmerken 

 – voortdurend moe, energieloos en uitgeput gevoel

–  verhoogde lichamelijke spanning, wat zich kan uiten in verhoogde bloeddruk en cholesterolwaarden, versnelde hartslag, versnelde ademhaling, nek- schouder- en rugklachten

–  gevoel continu op scherp te staan, rusteloosheid, slaapproblemen, concentratieproblemen, hoofdpijn, misselijkheid, te veel of juist te weinig eten

– snel overprikkeld raken of in conflicten terecht komen

– terugtrekken uit sociale contacten en verminderde belangstelling voor anderen

– somberheid, angsten, achterdocht, gevoelens van frustratie, machteloosheid en hopeloosheid

– negatieve gedachten, lage zelfwaardering, cynisme

 

Dwangklachten/stoornissen

Zie http://www.psychischegezondheid.nl/dynamic/media/1/files/Brochures/FPG_Brochure-Dwangstoornissen.pdf

 

Persoonlijkheidsstoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen worden gekenmerkt door een star en duurzaam patroon van gedachten, gevoelens en gedragingen die binnen de cultuur van de betrokkene duidelijk afwijken van de verwachtingen. Mensen met persoonlijkheidsproblemen kunnen belemmeringen ervaren in het contact met anderen en zichzelf, en op het gebied van werk en er kunnen mogelijk ook somberheid- en angstklachten ervaren worden.

 

Het patroon met zichtbaar zijn op twee (of meer) van de volgende terreinen:

1. cognities (dat wil zeggen de wijze van waarnemen en interpreteren van zichzelf, anderen en gebeurtenissen)

2. affecten (dat wil zeggen de draagwijdte, intensiteit, labiliteit en de adequaatheid van de emotionele reacties)

3. functioneren in het contact met anderen

4. beheersing van de impulsen

Het duurzame patroon is star en uit zich op een breed terrein van persoonlijke en sociale situaties.

Het duurzame patroon veroorzaakt in significante mate lijden of beperkingen in het sociaal en beroepsmatig functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen.

Het patroon is stabiel en van lange duur en het begin kan worden teruggevoerd naar ten minste de adolescentie of de vroege volwassenheid.

Het duurzame patroon is niet eerder toe te schrijven aan een uiting of de consequentie van een andere psychische stoornis.

Het duurzame patroon is niet het gevolg van de directe fysiologische effecten van een middel (bijvoorbeeld drug, geneesmiddel) of een somatische aandoening (bijvoorbeeld schedeltrauma).

 

AD(H)D

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oftewel een aandachtstekortstoornis gecombineerd met hyperactiviteit.

Bij ADHD worden er problemen ervaren op het gebied van aandacht en concentratie en kan men impulsief en overactief handelen.

 

Er is binnen de klasse ADHD ook het overwegend onoplettendheidstype, ook wel bekend als ADD met als kenmerken

– snel afgeleid zijn door irrelevante dingen en geluiden

– moeite hebben met plannen en organiseren

– problemen hebben met taken afmaken en deadlines halen

– moeite met concentreren op details en hierdoor slordige fouten maken

– zelden instructies nauwkeurig en compleet opvolgen;

– verliezen of vergeten van dingen als sleutels, portemonnee, reisdocumenten en spullen die nodig zijn om een taak uit te voeren.

 

Zie ook http://www.addonline.nl/index.html